We zijn een generatie vrouwen die heeft geleerd om door te gaan, om pijn te relativeren.
Om stemmingswisselingen, cravings, vermoeidheid en tranen af te doen als: “het hoort er nu eenmaal bij.” Maar klopt dat eigenlijk wel?

In deze blog neem ik je stap voor stap mee in:

• hoe een gezonde menstruele cyclus eruitziet
• wat je per fase kunt merken, fysiek, emotioneel en mentaal
• waar de grens ligt tussen normaal en niet normaal
• en waarom zoveel klachten nog steeds worden weggewuifd - door de medische wereld en door vrouwen zelf
  
  

Dit artikel is niet bedoeld om je ongerust te maken, maar om je meer lichaamskennis, bewustzijn, rust en grip te geven. Want dat is iets wat we als vrouw veel eerder hadden mogen leren.

Eerst terug naar de basis: hoe ziet een ‘normale’ cyclus eruit?

Een gemiddelde menstruatiecyclus duurt 21 tot 35 dagen, gerekend van dag 1 van je menstruatie tot dag 1 van de volgende. Die cyclus wordt vaak opgedeeld voor het gemak in vier fases, die elk hun eigen hormonale dynamiek hebben.

Belangrijk om te weten is dat een gezonde cyclus niet elke dag hetzelfde is. Je hormonen bewegen en jij beweegt mee, althans dat is het doel.

1. De menstruatiefase (± 3-7 dagen)

Dag 1 van je cyclus start met je menstruatie.

Wat gebeurt er?

Oestrogeen en progesteron zijn laag. Het opgebouwde baarmoederslijmvlies wordt afgestoten: dat is je menstruatie.

Wat kun je merken?

• Minder energie
• Meer behoefte aan rust en naar binnen keren
• Lichte krampen of een zwaar gevoel in de onderbuik
• Soms hoofdpijn of lage rugpijn
• Meer emotionele gevoeligheid
  
  

Lichte ongemakken kunnen normaal zijn. Hevige pijn, uitval of lijden is dat niet.

Meer lezen over de menstruatiefase?

2. De folliculaire fase (± dag 1-13)

Deze fase overlapt deels met je menstruatie en loopt tot aan je eisprong.

Wat gebeurt er?

Oestrogeen begint te stijgen. Je lichaam bereidt zich voor op een eisprong.

Wat kun je merken?

• Je energie komt langzaam terug
• Helderder denken
• Meer motivatie en initiatief
• Lichter gevoel in je lijf
• Meer optimisme
  
  

Dit is vaak een fase van opbouw, creativiteit en focus. Meer lezen over de folliculaire fase?

3. De ovulatiefase (± 1-3 dagen)

Rond het midden van je cyclus vindt de eisprong plaats.

Wat gebeurt er?

Oestrogeen piekt, gevolgd door een korte LH-piek die de eisprong triggert.

Wat kun je merken?

• Je voelt je sociaal en zelfverzekerd
• Meer libido
• Heldere huid
• Soms lichte ovulatiepijn aan één kant
• Je communicatie verloopt makkelijker
  
  

Dit is biologisch gezien je meest vruchtbare fase. Maar eerlijk is eerlijk, lang niet voor elke vrouw is dit een fijne fase. Dat hoort het wel te zijn, dus weet dat als je veel klachten ervaart in deze fase, dat actie ondernemen gepast is.

Meer lezen over de ovulatiefase?

4. De luteale fase (± 10–14 dagen)

Dit is de fase na de eisprong tot aan je menstruatie.

Wat gebeurt er?

Progesteron stijgt. Dit hormoon zorgt voor rust, stabiliteit en herstel.

Wat kun je merken?

• Meer behoefte aan structuur en afronden
  
• Iets minder energie
  
• Meer behoefte aan voedend eten
  
• Gevoeliger voor prikkels
  
• Meer behoefte aan alleen-zijn
  
  

Een lichte daling in energie of stemming is normaal. Maar je cyclus hoort je niet emotioneel of mentaal te ontregelen en je dagelijks leven te belemmeren.

Meer lezen over progesteron en mentale rust in je luteale fase?

Wat we ‘normaal’ zijn gaan vinden, maar vaak niet is.

Hier gaat het vaak mis, omdat zoveel vrouwen met dezelfde klachten rondlopen, worden ze genormaliseerd. Maar frequent is niet automatisch gezond. Laten we erin duiken wat niet normaal is en actie en verder onderzoek vereist.

 Menstruatiepijn die je leven stillegt

• Niet kunnen werken
• Krom liggen van de pijn
• Pijnstilling nodig hebben om te functioneren
  

 Menstruatiepijn mag er lichtelijk zijn, maar niet verlammend of dat je niet normaal kan functioneren.

Hevig of afwijkend bloedverlies

• Elk uur moeten verschonen, ander lek je door
• Stolsels groter dan een €2-munt
• Langer dan 7-8 dagen bloeden
• Flauwvallen, geen energie meer hebben, rusteloze benen en haaruitval (ijzertekort dankzij bloedverlies) 

Vaak is dit een signaal van oestrogeendominantie dankzij een te laag progesteron, ontsteking of een verstoorde ovulatie.

Afwezige of zeer onregelmatige cyclus

• Cycli korter dan 21 of langer dan 35 dagen
• Maanden geen menstruatie zonder zwangerschap
• Elke maand een andere lengte

Dit is geen fijn of handig gemakje, maar een teken dat je systeem onder druk staat en dus je eisprong verstoord of zelfs gestopt wordt.

Hevige PMS of PMDD

• Extreme stemmingswisselingen
• Angst, somberheid of paniek vóór je menstruatie
• Eetbuien of totale eetlustverlies
• Pijnlijke borsten of gevoelige tepels
• Extreem opgeblazenheid en darmklachten
• Constant twijfelen en alles heroverwegen.
  
  

Je hebt geen verschillende persoonlijkheden, dit is hormonaal en neurologisch gedreven en verdient aandacht en zorg. Lees hier meer over wat PMS is.

Donkere gedachten die maandelijks terugkomen

• Hopeloosheid
• Gedachten aan verdwijnen of niet willen zijn
• Suïcidale gedachten rond dezelfde fase van je cyclus
  
  

Dit is niet normaal en niet ‘wie jij bent’. Dit is vaak hormonaal gerelateerd en vraagt serieuze aandacht en begeleiding. Vaak ligt dit in lijn met PMDD en gevoeligheid voor hormonale schommelingen. Loop hier niet mee rond en zoek hier gericht hulp voor.

Veelvoorkomende klachten bij menstruatie, uitgesplitst

Fysiek

• Hevige bloedingen en stolsels
• Darmklachten (diarree, constipatie, opgeblazen buik)
• Hoofdpijn en migraine
• Acne of huidveranderingen
• Vermoeidheid of duizeligheid
• Vruchtbaarheidsproblemen
  
  

Emotioneel

• Prikkelbaarheid
• Huilbuien
• Angstgevoelens
• Overweldigd zijn
• Gevoel van falen of tekortschieten
  
  

Mentaal

• Brain fog
• Concentratieproblemen
• Besluiteloosheid
• Negatieve gedachtenpatronen
• Terugkerende existentiële twijfels
  
  

Veel van deze klachten worden als ‘normaal’ gezien, omdat:

• vrouwen structureel ondervertegenwoordigd zijn in medisch onderzoek
• onderzoek lange tijd is gebaseerd op het mannelijke 24-uursritme
• klachten van vrouwen nog vaak worden geminimaliseerd of psychologiseerd
  
  

De rol van je darmen, lever en zenuwstelsel

Je hormonen werken niet los van de rest van je lichaam.

• Je darmen spelen een sleutelrol in de afbraak en heropname van oestrogeen
• Je lever zorgt voor detoxificatie van gebruikte hormonen
• Je zenuwstelsel bepaalt hoe gevoelig je reageert op hormonale schommelingen
  
  

Als deze systemen uit balans zijn, zie je dat vrijwel altijd terug in je cyclus. Daarom is een holistische benadering enorm belangrijk, want je lichaam werkt niet als losstaand geheel maar als een samenwerkend geheel met een individuele behoefte. Lees hier meer over je hormonale systeem.

Wanneer is het tijd om actie te ondernemen?

Je hoeft niet bij elk signaal meteen in te grijpen.  Soms helpt begrijpen al enorm. Dat aha-moment waarin je denkt: “Oh. Dit is wat er gebeurt.”

Maar stel jezelf deze vragen:

• Keren klachten elke cyclus terug?
• Beïnvloeden ze je energie, werk, relaties of zelfbeeld?
• Pas je je leven structureel aan uit noodzaak, niet uit keuze?
  
  

Dan is het tijd om verder te kijken. Op mijn website vind je meerdere blogs die dieper ingaan op hormonen, leefstijl en herstel.

Je hormonen: heb je daar invloed op?

Niet volledig, maar veel meer dan ons is geleerd.Hoe je leeft, eet, slaapt, beweegt en welke producten je gebruikt, beïnvloedt je hormonale balans dagelijks. Begrip geeft rust, inzicht geeft keuze en keuze is waar verandering begint.

Wil je een nieuw begin maken?

Dan nodig ik je uit om bij de basis te starten.

Download hier gratis de Women’s Health Guide
Een helder, praktisch startpunt om je cyclus, hormonen en lichaam beter te leren begrijpen zonder overweldiging.

Loop je al langer met klachten en wil je graag kijken naar de mogelijkheden om dit te herstellen. In de Women’s Health Scan kunnen we samen  kijken wat er speelt, wat jouw lichaam nodig heeft en welke stappen passend zijn voor jou. Je plant hier een gratis Women’s Health Scan in.

Je cyclus is geen probleem om op te lossen, het is een ontzettend belangrijksysteem om te leren lezen en onthoudt dat hoef je niet alleen te doen.